Diễn đàn :: Sử liệu học
Chào mừng Khách   [Đăng ký]  [Đăng nhập]
 Chủ đề :Khái niệm về sử liệu và sử liệu học.. 01-01-2011 14:07:09 
hoainiem_2010
Ngày gia nhập: 31-12-2010 13:56:53
Số bài viết: 77
Đến từ: Thái Nguyên

 

Khái niệm về sử liệu và sử liệu học


Thế giới tồn tại đến ngày nay đã trải qua hàng triệu năm. Mọi giá trị về vật chất và tinh thần tồn tại trên hành tinh của chúng ta là tài sản vô cùng quý giá. Việc nghiên cứu để tái tạo lại lịch sử để chúng ta càng hiểu biết sâu sắc hơn, chi tiết hơn các thời kỳ lịch sử của thế giới, của nhân loại. Muốn nghiên cứu được lịch sử, đòi hỏi chúng ta phải nắm được các tri thức lịch sử, các phương pháp mà sử học phải vận dụng để nhận thức lịch sử. Từ rất lâu, việc nghiên cứu lịch sử đã được đặt ra. Tuỳ theo quan niệm của các nhà nghiên cứu mà họ hiểu về sử liệu và sử liệu học cũng khác nhau.


Đối với các nhà sử học, đối tượng nghiên cứu của họ là các sự kiện lịch sử, còn nhà sử liệu học thì phải tìm tài liệu, sử dụng các phương pháp phê phán, sưu tầm theo kinh nghiệm của họ để dựng lại các sự kiện. Người nghiên cứu sử liệu nghiên cứu xem nhà sử học đó làm như thế nào, phương pháp làm ra sao... Tóm lại, nhà sử liệu nghiên cứu các phương pháp làm việc của nhà sử học.
Vậy sử liệu học là gì? Để trả lời câu hỏi này, ta có thể xem xét nghiên cứu định nghĩa của một số nhà nghiên cứu:
- Theo người Nga thì sử liệu học là môn khoa học phụ trợ của sử học. Nó nghiên cứu các phương pháp phê khảo tài liệu lịch sử (phụ trợ - tức nó là một phần của sử học, có sử học thì mới có sử liệu học).
- Theo người Pháp thì sử liệu học là sự phê phán các nguồn (từ tiếng Pháp là "critique des sources").
- Ở Việt Nam, sử liệu học được coi là môn khoa học phụ trợ của sử học, nó nghiên cứu các phương pháp phân loại, sưu tầm và phê phán sử liệu.
Còn sử liệu là gì?
- Theo nhà nghiên cứu người Pháp Lăng-gloa và Sây-nhô-bốt thì: Sử liệu là những dấu vết do tư tưởng và hành động của con người từ quá khứ để lại. Là mọi sáng tạo vật chất và tinh thần do con người làm ra còn sót lại đến ngày nay (cụ thể như các công trình kiến trúc, y phục, dụng cụ... là vật chất).
Ví dụ: công trình kim tự tháp ở Ai Cập là một đối tượng sử liệu của ngành xây dựng nếu người ta nghiên cứu về một vấn đề nào đó liên quan đến nó. Còn về tinh thần, đó là người ta nghiên cứu trên khía cạnh tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng của con người thời bấy giờ khi xây dựng nên kim tự tháp.
- Theo nhà nghiên cứu E. Béc-hem người Đức thì: Sử liệu là những kết quả của những hành động của con người. Những kết quả này hoặc là từ một ý đồ có trước, hoặc là từ bản thân sự tồn tại, sự hình thành hay những hoàn cảnh khác, đặc biệt nó có ích cho nhận thức và kiểm tra các sự kiện lịch sử. Sử liệu như là tưu liệu, từ đó khoa học lịch sử khai thác và rút ra những nhận thức của mình.
Từ khái niệm trên ta thấy, E. Béc-hem cũng nói về vật chất và tinh thần như 2 nhà sử học Pháp. Trong KN của Béc-hem còn thêm giá trị ích lợi của sử liệu, giúp các nhà khoa học có cơ sở nhận thức và kiểm tra các sự kiện, xem nhận thức của mình đã đúng hay chưa. Do đó ta có thể thấy, KN của 2 học giả người Pháp chỉ là 1 vế, còn của Béc-hem đã đủ 2 vế, đã đưa ra được vế thứ 2 là cái gì còn sót lại để nhận thức được quá khứ.
- Đến giữa thế kỷ XX, nhà sử học người Ba Lan Tô-pôn-ski định nghĩa như sau: Sử liệu là moi nguồn gốc của nhận thức lịch sử (trực tiếp và gián tiếp), tức là mọi thông tin về quá khứ xã hội, bất kỳ chúng nằm ở đâu, cùng với những gì mà chúng truyền đạt bằng kênh thông tin.
Về nguồn gốc: là đã bao gồm vật chất và tinh thần, trong khu vực địa lý và hoàn cảnh tự nhiên nhất định.
Về thông tin và kênh thông tin: Đây là khái niệm mới, chỉ có từ thế kỷ XX người ta mới dùng thuật ngữ này. Thông tin là các dữ liệu của sự kiện, kênh thông tin là bằng cách nào đó thông tin đến được với con người (như giấy, báo chí, tiếng nói; ví dụ như tờ báo là kênh thông tin, còn các sự kiện mà báo nêu là thông tin).
Về trực tiếp và gián tiếp: Trực tiếp là những cái gì còn sót lại (về vật chất), gián tiếp là những cái gì được ghi lại, chép lại, ghi hình lại...
Như vậy, định nghĩa của Tô-pôn-ski đầy đủ hơn so với các nhà sử học khác. Đó là sự tác động của môi trường sống của con người, môi trường tự nhiên ảnh hưởng tới lối sống của từng vùng, từng miền, con người luôn luôn lệ thuộc vào thiên nhiên từ xưa tới nay... Ông gộp vấn đề này vào ĐN vì nó không không thuộc con người sáng tạo ra nó.

TS. Nguyễn Lệ Nhung

www.vanthuluutru.com

Đã ghi lại IP
Sửa lần cuối lúc: 15-05-2011 18:17:15 Sửa lần cuối bởi rabinka Lý do lần chỉnh sửa cuối sửa lỗi đánh máy
www.xudoai.com
www.top123.vn/forum
Trang # 


Powered by ccBoard


Dedicated Cloud Hosting for your business with Joomla ready to go. Launch your online home with CloudAccess.net.